Fr Colin Apap dwar il-Quddiesa Tridentina

F'artiklu illum Ir-riżenja tal-Papa mil-lenti ta' Fr Colin  fuq L-Orizzont, Fr Colin Apap tkellem dwar il-Quddiesa Tridentina. Huwa qal hekk:

Fr Colin Apap

"Problema oħra li kellu Benedittu XVI kien meta fl-2007 reġa’ ta importanza lill-quddisa bil-Latin. Niftakar li meta kont żgħir, il-qassis kien iqaddes daru lejn in-nies, jitkellem bil-Latin u ħadd ma kien jifhmu. Kellu ċertu faxxinu dak ix-xenarju reliġjuż. Bil-Konċilju Vatikan II dan tbiddel totalment. Is-sagrifiċċju tal-quddiesa beda jiġi meqjus bħala ikla u allura la għandek ċelebrazzjoni bdiet issir bil-lingwa tal-post.

Kien hemm diversi isqfijiet li ħaduha kontra dawn ir-ri­formi imma l-Konċilju Vatikan II baqa’ jinsisti li l-quddiesa ssir bil-lingwa tal-post. U dan il-Papa reġa’ daħ­ħal ir-rit bil-Latin f’diversi okkażjonijiet. Jien għandi BA fil-Latin u allura l-Latin għandu ċertu faxxinu għalija.

Nifhem l-valur tal-Latin matul is-sekli għax kien utli għall-Knisja li jkollok lingwa waħda mitkellma minn kulħadd. Imma l-lingwa Latina hija marbuta wkoll ma’ ċertu konservattiviżmu li ma jiċċaqlaqx u li ma jridx l-af­farijiet jitbiddlu. U allura min iħobb il-Latin faċli jiġi akkużat li huwa konservattiv. Li ġralu meta qajjem ir-rit tal-quddiesa bil-Latin kien li fil-quddiesa ta’ Ħamis ix-Xirka hemm it-talba għal ħafna intenzjonijiet u fosthom hemm waħda li ssemmi lill-Lhud.

Fil-verżjoni Latina jingħad “nitolbuk Mulej għall-pervi­di Lhud”. Essenzalment li qatlu lil Kristu. F’ċertu mentali­tà Kattolika, għalkemm mhux Evanġelika, kienu jqisu lill-poplu kollu Lhudi ħati ta’ dejċidju. Jiġifieri li qatel lil Alla.

Imma l-Knisja kontra dan it-tagħlim għax waqt li tammetti li parti mil-Lhud qalu “demmu fuqna u fuq ulie­da”, ma tistax tiġġeneralizza poplu sħiħ għax inqatlet persu­na waħda. Tinsix ma kinux jaċċettawh bħala Alla. Allura l-Knisja Kattolika reġgħet ingħatat timbru li hi anti-Semi­tika u anti-Lhud proprju minħabba l-quddies bil-Latin."

Pro Tridentina (Malta) tixtieq tiċċara żewġ punti :

a) Hawn Malta, il-Quddiesa Tridentina sabet appoġġ minn xi żgħażagħ li politikament mhumiex konservattivi. Wieħed ta' min ifakkar ukoll f'episodju interessanti: Deputat Laburista, xi snin ilu fuq TVM, kien qal li kiteb lill-Vatikan sabiex il-Quddiesa bir-Rit Tridentin tiġi ċċelebrata, tal-anqas dakinhar tal-festa tal-parroċċa tiegħu. Hija xi ħaġa pożittiva - tal-anqas f'Malta - li l-Quddiesa Tridentina m'għandhiex timbru politiku.

b) Tajjeb wieħed igħid ukoll illi Fr Colin Apap mhux korrett għal kollox f'dak li għandu x'jaqsam mat-talba lill-Lhud. Infatti:

1. Sa qabel l-1955 (riforma ta' Piju XII), it-talba kienet:

Oremus et pro perfidis Judæis: ut Deus et Dominus noster auferat velamen de cordibus eorum; ut et ipsi agnoscant Jesum Christum, Dominum nostrum. (Non respondetur 'Amen', nec dicitur 'Oremus', aut 'Flectamus genua', aut 'Levate', sed statim dicitur:) Omnipotens sempiterne Deus, qui etiam judaicam perfidiam a tua misericordia non repellis: exaudi preces nostras, quas pro illius populi obcæcatione deferimus; ut, agnita veritatis tuæ luce, quæ Christus est, a suis tenebris eruantur. Per eundem Dominum nostrum Jesum Christum Filium tuum, qui tecum vivit et regnat in unitate Spiritus Sancti, Deus: per omnia sæcula sæculorum. Amen

2. Id-differenza wara r-riforma ta' Piju XII kienet li n-nies kienu jinżlu għarkubbtejhom:

Oremus et pro perfidis Iudæis: ut Deus et Dominus noster auferat velamen de cordibus eorum; ut et ipsi agnoscant Iesum Christum, Dominum nostrum. (Oremus. Flectamus genua. Levate) Omnipotens sempiterne Deus, qui etiam iudaicam perfidiam a tua misericordia non repellis: exaudi preces nostras, quas pro illius populi obcæcatione deferimus; ut, agnita veritatis tuæ luce, quæ Christus est, a suis tenebris eruantur. Per eumdem Dominum nostrum Iesum Christum Filium tuum, qui tecum vivit et regnat in unitate Spiritus Sancti Deus: per omnia sæcula sæculorum. Amen

3. Fl-1960 il-Beatu Ġwanni XXIII neħħa l-kelma perfidis:

Oremus et pro Iudæis: ut Deus et Dominus noster auferat velamen de cordibus eorum; ut et ipsi agnoscant Iesum Christum Dominum nostrum. (Oremus. Flectamus genua. Levate) Omnipotens sempiterne Deus, qui Iudæos etiam a tua misericordia non repellis: exaudi preces nostras, quas pro illius populi obcæcatione deferimus; ut, agnita veritatis tuæ luce, quæ Christus est, a suis tenebris eruantur. Per eumdem Dominum nostrum Iesum Christum filium tuum, qui tecum vivit et regnat in unitate Spiritus Sancti Deus: per omnia sæcula sæculorum. Amen.

4. Fil-Missal Ruman tal-1970 (Novus Ordo Missae) taħt il-Pontifikat ta' Pawlu VI saret reviżjoni sħiħa tat-talba:

Oremus et pro Iudæis, ut, ad quos prius locutus est Dominus Deus noster, eis tribuat in sui nominis amore et in sui fœderis fidelitate proficere. (Oratio in silentio. Deinde sacerdos:) Omnipotens sempiterne Deus, qui promissiones tuas Abrahæ eiusque semini contulisti, Ecclesiæ tuæ preces clementer exaudi, ut populus acquisitionis prioris ad redemptionis mereatur plenitudinem pervenire. Per Christum Dominum nostrum. Amen.

5. Għalkemm fil-bidu kien hemm tħassib mill-Lhud wara l-pubblikazzjoni tal-motu proprio Summorum Pontificum, it-talba fil-Missal Ruman tal-1962 inbidlet minn Papa Benedittu XVI fl-2008 u issa taqra hekk: 

Oremus et pro Iudaeis: Ut Deus et Dominus noster illuminet corda eorum, ut agnoscant Iesum Christum salvatorem omnium hominum. (Oremus. Flectamus genua. Levate.) Omnipotens sempiterne Deus, qui vis ut omnes homines salvi fiant et ad agnitionem veritatis veniant, concede propitius, ut plenitudine gentium in Ecclesiam Tuam intrante omnis Israel salvus fiat. Per Christum Dominum nostrum. Amen.

L-Ittra ta' Papa Benedittu XVI lill-Isqfijiet

 

Wara tibdil fil-Kumitat Eżekuttiv ta' Pro Tridentina (Malta) fil-jiem li għaddew, bi pjaċir inħabbru li t-test tal-ittra li Papa Benedittu XVI kien bagħat lill-Isqfijiet fis-7 ta' Lulju 2007 issa jista' jinqara bil-Malti hawn.

F'din l-ittra l-Papa jispjega lill-Isqfijiet dwar l-għanijiet tal-motu proprio Summorum Pontificum. Huwa jħeġġeġ lill-Isqfijiet biex jilqgħu x-xewqa ta' dawk il-lajċi - ħafna minnhom żgħażagħ - li huma attirati lejn ir-Rit Ruman tal-1962 (tal-Beatu Ġwanni XXIII).

Ħajr lis-Sur Anthony Mangion li qaleb it-test għall-Malti mill-Latin.

50 Sena mill-Missal Ruman tal-Beatu Ġwanni XXIII

Id-Digriet mis-Sagra Kongregazzjoni tar-Riti li bih twaqqaf il-Missale Romanum (Edizzjoni 1962) ġie promulgat fit-23 ta' Ġunju 1962, jiġifieri l-ġimgħa li għaddiet għalaq 50 sena. 

Il-Missal hekk magħruf ta' Ġwanni XXIII intuża matul il-Konċilju Vatikan II.

Din hija l-edizzjoni tal-Missale Romanum li tintuża mill-Kattoliċi tradizzjonalisti madwar id-dinja kollha li huma f'għaqda ma' Ruma u li l-Papa Benedittu XVI talab permezz tal-motu proprio Summorum Pontificum sabiex tkun faċilitata ċ-ċelebrazzjoni tal-Quddiesa Tridentina.

Jalla l-użu ta' dan il-Missal ikompli jinfirex f'dawn il-gżejjer. Nafu kemm l-Arċisqof Pawlu Cremona huwa devot ta' dan il-Papa u dan ikun tassew mod sabiħ ta' kif jibqa' mfakkar il-Papa Buono. 

 

Infatti Mons. Cremona kiseb id-Dottorat fl-1973, wara erba' snin ta' studju fl-Angelicum, l-Universita' Dumnikana f'Ruma, fejn kiteb teżi fuq il-ħsieb tal-Papa Ġwanni XXIII dwar il-kultura tal-paċi.

 

Fl-Ordinazzjoni tiegħu bħala Isqof, nhar is-26 ta' Jannar 2007, Mons. Cremona kien liebes l-alba tal-Beatu Ġwanni XXIII li rregalalu s-Segretarju tal-Papa, Mons. Loris Capovilla

 

Wara ż-żewġ Pastorali għall-Avvent...

Nistqarr li l-Pastorali ta' l-Arċisqof Pawlu Cremona għall-Avvent ma tantx ħassejtha turi imħabba ta' ragħaj lejn parti mill-merħla tiegħu. L-Arċisqof jaf tajjeb li:

• Pro Tridentina (Malta) dejjem uriet - u se tibqa' turi - ubbidjenza lejn il-Papa u lejn l-Arċisqof.
• għadd ta' saċerdoti użaw il-media sabiex jattakkaw lil min għandu għal qalbu dan ir-Rit, inkluż attakki fuq saċerdoti ħuthom. U li f'ċerti każi dawn ta' l-aħħar qed jiġu mwarrba u redikolati.
• Pro Tridentina (Malta) tat stampa veritiera lis-Santa Sede dwar is-sitwazzjoni f'Malta, minkejja li kien hemm min kien se jikteb lill-Papa Benedittu XVI li f'Malta m'hawn ħadd li jrid il-Quddiesa bil-Latin.
• Pro Tridentina (Malta) kienet - u għadha - disponibbli li tassisti lill-Knisja sabiex dan ir-Rit jingħata l-post li jixraqlu, dejjem f'konformita' max-xewqa ta' Papa Benedittu XVI kif imniżżla f'Summorum Pontificum u Universae Ecclesiae.
  

Huwa stramb għalhekk il-fatt li meta f'Malta hawn qawmien mill-ġdid għar-Rit Tridentin, b'għadd ta' Quddies f'postijiet differenti, għal żmien l-Avvent kelli nassisti għal lingwaġġ (ara hawn taħt) li jweġġa'. U li għawweġ il-fatti (lajċi f'Malta kienu diġa' attivi mill-1907 - jew insejnih lil San Ġorġ Preca u s-Soċjeta' tal-M.U.S.E.U.M.?). U t-tfal se nbeżżawhom bil-Latin qisna fi żmien il-Babaw?

MILL-ITTRA PASTORALI GĦALL-AVVENT – IL-KURAĠĠ LI NIĠĠEDDU

Xi drabi anke l-istess komunitajiet tal-Knisja bħal donnhom iħossuhom komdi jserrħu fuq dak li s-soltu jsir u jippreferu jkunu ripetittivi fil-messaġġ u fir-ritwal. Hemm min qed jagħlaq għajnejh għall-preżent, medhi bin-nostalġija tal-imgħoddi. F’ħafna każi għadna nitkellmu b’lingwaġġ u nużaw metodi tal-bieraħ, u dan minkejja li nafu li qed nirriskjaw bil-kbir, għax huma lingwaġġi u metodi li llum ma jinftehmux. Dan qed jissagrifika l-messaġġ tal-Vanġelu! Għaldaqstant, jekk ma noqogħdux attenti, anke fil-knisja nistgħu “nitqaddu”, il-liturġija ssir teatrin, il-knisja nirrenduha mużew tal-istorja!

Il-Konċilju Vatikan II, li l-Knisja bdiet tiċċelebra ħamsin sena ilu, kien esperjenza qawwija tal-Ispirtu li fetħet orizzonti ġodda u kbar. Dakinhar l-Ispirtu s-Santu bejjet żerriegħa ġdida li, jekk inħalluha tnibbet u tikber, kapaċi tagħti wiċċ isbaħ lill-Knisja u lis-Soċjetà! Imma ġara li “xi żerrigħat waqgħu mal-mogħdija u ntrifsu, u l-għasafar tal-ajru naqqruhom kollha. Oħrajn waqgħu fuq il-blat, u nibtu u nixfu, għax tira ma kellhomx. Oħrajn waqgħu qalb ix-xewk, u x-xewk kiber magħhom u ħanaqhom. Oħrajn waqgħu f’art tajba, u nibtu u għamlu l-frott kull waħda mija” (Lq 8:5-8). Il-Konċilju kellu jkun qawwa kbira ta’ “aġġornament” tal-Knisja. Kif darba stqarr il-Papa tal-Konċilju, Pawlu VI, “il-Knisja kollha għandha tadatta ruħha għall-ħtiġijiet ġodda tad-dinja; fid-dawl tat-tagħlim tal-Konċilju, il-Knisja kollha hija impenjata għal dan it-tiġdid spiritwali u organizzattiv”.

Napprezzaw li frott ta’ dan il-Konċilju, fil-Knisja lokali saru diversi riformi, bħal, per eżempju, l-aġġornament fil-Liturġija u l-mod kif tiġi ċċelebrata bis-sehem aktar attiv tal-poplu, is-sehem tal-lajċi fil-qasam aktar wiesa’ tal-Katekeżi u tad-Djakonija, l-attenzjoni tal-Knisja lokali għall-ħtiġijiet tas-soċjetà, kif ukoll l-attenzjoni tagħha għal dawk l-aktar imbegħdin, l-insara mifrudin u saħansitra dawk li jħaddnu reliġjonijiet oħra jew li ma jħaddnu ebda twemmin. Imma billi xi żerriegħa waqgħet fuq il-blat u qalb ix-xewk, forsi din għadha ma tatx il-frott kollu mixtieq.

MILL-ITTRA PASTORALI TAL-AVVENT GĦAT-TFAL

Ħamsin sena ilu fil-Knisja kien hemm mument sabiħ meta il-Papa ta’ dak iż-żmien sejjaħ lill-Isqfijiet kollha tad-dinja biex jiltaqgħu flimkien fil-Vatikan ħalli bħala rgħajja jaraw kif l-insara tad-dinja kollha jistgħu jgħixu aħjar fuq it-tagħlim ta’ Ġesù. Dan kien mument qawwi tal-Ispirtu s-Santu tant li t-tagħlim li ħareġ dak iż-żmien għadu jgħodd sal-lum. Pereżempju fejn qabel il-quddiesa ma kien jifhimha ħadd għax kienet bil-Latin, illum issir bil-lingwa tal-post biex hekk kulħadd ikun jista’ jieħu sehem fil-quddiesa u jifhem dak li jkun qed isir u jingħad. Dak iż-żmien kienu biss is-saċerdoti li jgħallmu u jmexxu fil-knisja. Minn dak iż-żmien il-lajċi wkoll bdew jagħtu s-sehem tagħhom fil-ħidma tal-Knisja; pereżempju illum għandna rġiel u nisa jew żgħażagħ li jgħallmuna l-katekiżmu, li jqarbnu fil-Knisja u anke jmorru jqarbnu lill-morda fid-djar.

*****************

Bħala President ta' Pro Tridentina (Malta) ma nistax ma nittamax li din il-Pastorali kienet sforz żelu żejjed għax il-Knisja se tiċċelebra għeluq il-50 sena tal-Konċilju Vatikan II. U nittama li bħalma l-Kurja diġa' fasslet serje ta' attivitajiet biex tfakkar dan l-avveniment, ma tħallix barra żewġ avvenimenti kbar oħra li l-2012 taħbat egħluq il-50 sena tagħhom:

• Il-Missal Ruman tal-Beatu Ġwanni XXIII (jiġifieri il-Missal tar-Rit Tridentin) u
• l-Kostituzzjoni Appostolika Veterum Sapientia dwar l-istudju tal-Latin, promulgata mill-istess Papa tal-Konċilju.
  

U nafu li l-Beatu Ġwanni XXIII huwa Papa għal qalb ħafna l-Arċisqof tagħna...